11 март куни Янгиер шаҳрида оила ва хотин-қизлар тизимида “Очиқлик ва шаффофликни таъминлаш, коррупцияни олдини олиш” масалаларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди. Тадбир Янгиер шахар хокимлиги томонидан ташкил этилди.

Матбуот анжуманида шаҳар ҳокимининг ўринбосари, Оила ва хотин-қизлар бўлими бошлиғи Барно Бекназарова ҳамда оммавий ахборот воситалари вакиллари, журналистлар ва блогерлар иштирок этди.

Тадбир давомида аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш, айниқса, уй-жой билан боғлиқ масалаларда фуқароларга кўмак бериш бўйича амалга оширилаётган ишлар ҳақида батафсил маълумот берилди. Хусусан, уй-жой учун субсидиялар ажратиш тартиби, мазкур жараённинг қонунчилик талаблари асосида амалга оширилиши ва унинг шаффофлигини таъминлаш масалаларига алоҳида тўхталиб ўтилди.

Қайд этилганидек, субсидия ажратиш жараёни замонавий электрон тизимлар орқали, инсон омили аралашувисиз амалга оширилмоқда. Бу эса фуқаролар учун тенг имкониятлар яратиш, адолатлиликни таъминлаш ҳамда коррупциявий ҳолатларнинг олдини олишда муҳим аҳамият касб этмоқда.

Шунингдек, анжуман давомида оила ва хотин-қизлар тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар, аҳоли мурожаатлари билан ишлаш механизмлари, ижтимоий ҳимоя ва қўллаб-қувватлашга қаратилган чора-тадбирлар ҳақида ҳам атрофлича маълумот берилди.

Тадбир якунида журналист ва блогерлар томонидан берилган саволларга масъуллар томонидан батафсил ва очиқ жавоблар қайтарилди. Бу эса давлат идоралари ва оммавий ахборот воситалари ўртасидаги очиқ мулоқотни янада мустаҳкамлашга хизмат қилди.

✍️ Таҳририят фикри

Мазкур матбуот анжумани давлат бошқаруви тизимида очиқлик ва шаффофлик тамойилларини таъминлаш, жамоатчилик билан мулоқотни кучайтириш ҳамда аҳолининг ижтимоий ҳимоясини янада мустаҳкамлашга қаратилган муҳим ташаббуслардан бири бўлди.

Айниқса, уй-жой субсидияларини электрон тизим орқали тақсимлаш амалиёти фуқаролар учун адолатли ва шаффоф муҳит яратишда муҳим қадам бўлиб хизмат қилмоқда. Бундай очиқ мулоқотлар жамоатчилик ишончини ошириш ва давлат органлари фаолиятининг самарадорлигини янада юксалтиришга хизмат қилиши шубҳасиз.

ОАВ МУХБИРИ
ГАНИЕВ АМИРБЕК

Бугун Янгиер шаҳар хоким ўринбосари ҳамда маҳалла фаоллари бошчилигида маҳалладаги "Аёллар дафтари" ва Ижтимоий ҳимоя реестирида турган хотин-қизлар пахта теримига жалб қилинди.

Бугунги кунда теримчи аёлларимиз ўртача 110-120 кг. дан пахта териб, бир кунда 200 000 - 220 000 сўмдан даромад топмоқдалар. Энг олди теримчи аёлларимиз эса 240-250 кг. дан териб, оиласига 400 000-450 000 дан даромад олиб келмоқда.
Терим давомида Оила ва хотин -қизлар бўлими бошлиғи томонидан илғор теримчилар эсдалик совғалар билан тақдирланди.

Аёлларга нисбатан оилавий низолар негизида зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ кўрилган маъмурий ҳуқуқбузаликларнинг статистикасини таҳлил қилганимизда жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судлари томонидан ўтган 2022 йилда 18-30 ёшдаги аёлларга нисбатан содир этилган 1.269 нафар шахсга нисбатан 955 та ҳуқуқбузаликлар мазмунан кўриб чиқилган. Жабрланган хотин-қизлар сони эса 971 нафарни ташкил қилган.

Маъмурий жазо қўлланилган ишлар таҳлилига тўхталсак, Жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судлари томонидан 2022 йилда 612 нафар шахсга нисбатан 518 та аёлларга нисбатан оилавий низолар негизида зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ маъмурий ҳуқуқбузаликлар тўғрисида кўриб тамомланган ишлардан 211 нафар шахсга нисбатан маъмурий қамоқ, 422 нафар шахсга эса жарима тарзидаги маъмурий жазо қўлланган.

Мисол учун: Гулистон шаҳрида истиқомат қилувчи фуқаро турмуш ўртоғи билан ўзаро келишмовчилик юзасидан келиб чиққан жанжал натижасида аёлининг ҳомиладор эканлигини билгани ҳолда қасддан унинг елкасига уриб, йиқитиб, танасининг турли жойларига тепиб, тан жароҳати етказган. Натижада жабрланувчи аёл олган тан жароҳатлари билан Сирдарё шаҳар тиббиёт бирлашмасига мурожаат қилган. Афсуски, олган тан жароҳатлари оқибатида аёлнинг 20 ҳафталик ҳомиласининг тушиши билан боғлиқ холат юз берган. Жиноят ишлари бўйича Гулистон шаҳар суди томонидан Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг 104-моддаси 2-қисми “а” бандига асосан беш йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди.

Судлар томонидан ўтган 2022 йил давомида аёлларга нисбатан оилавий низолар негизида зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ кўрилган маъмурий ҳуқуқбузаликларнинг турлари ҳам мавжуд:

· 417 нафар шахсга нисбатан 319 та иш МЖтКнинг 41-моддаси (ҳақорат қилиш);

· 276 нафар шахсга нисбатан 231 та иш МЖтК 52-моддасининг 2-қисми (енгил тан жароҳати етказиш) билан малакаланган ҳолда кўрилган.

Жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судлари томонидан 2022 йилда мазмунан кўрилиб маъмурий жавобгарликка тортилган шахсларнинг жабрланувчига алоқаси таҳлил қилинганда, асосан турмуш ўртоғи, қайнотаси, қайниука ёки қайнопаси, овсини, фарзанди, ота ёки онаси, опа ёки укаси ёки бошқа қариндошлари томонидан содир қилингани маълум бўлди.

2022 йил давомида аёлларга нисбатан оилавий низолар негизида зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ содир қилинган ҳуқуқбузаликларни келиб чиқишига,

· оиладаги етишмовчиликлар;

· оиладаги мулкий низо;

· доимий руҳий ва жисмоний тазйиқ;

· рашк;

· туҳмат ва ҳақорат;

· тарбия масаласида юзага келган низолар сабаб бўлган.

Юқоридаги ҳолатларни таҳлил қила туриб, зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ ҳуқуқбузаликларнинг олдини олиш, уларнинг содир қилинишига имкон берган шарт-шароитларни бартараф этиш юзасидан таклиф ва мулоҳазаларни айтиб ўтиш ҳам ўринли, назаримизда. Аниқроғи, оилавий низолар негизида аёлларга нисбатан зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликларни олдини олиш мақсадида:

- маҳаллалардаги нотинч оилаларни аниқлаш ва улар билан ишлаш борасидаги фаолиятни тўғри йўлга қўйиш;

- оиладаги мулкий низолар масаласида фуқаролик судларга мурожаат қилиш ҳуқуқлари борлигини ва низони суд орқали тинч йўл билан ҳал қилиш мумкинлиги ҳақидаги тушунтириш ишларини тарғиб қилиш;

- қайнона, қайнота ва келин ўртасидаги муносабатларини тўғри йўлга қўйиш мақсадида янги келин тушган оилалар билан ҳар чоракда бир марта суҳбатлар ўтказиб туриш;

- қайнопа, қайнсингил, эр-хотин ўртасидаги келишмовчиликлар аниқланган тақдирда зудлик билан маҳалла фаоллари иштирокида муҳокама қилиш;

- бу тоифадаги ишларни доимий равишда таҳлил қилиш, уларнинг асл сабабларини ўрганиш, эр-хотин, қайнона, қайнота, қайнопа, қайнсингил ва бошқалар орасида жанжал чиқарувчи ва бунга мойил бўлган ҳамда ғайриижтимоий хулқ-атворга эга бўлган шахслар билан ишлаш бўйича маҳаллалар кесимида аниқ ҳамда мақсадли чора-тадбирлар белгилаш;

- маҳаллалардаги оила ва хотин қизларни ижтимоий, маънавий ва марифий масалалари бўйича раис ўринбосарининг ролини ва жавобгарлигини ошириш;

- вояга етмаган фарзандлари бор, кўп болали, аёллар дафтаридаги ва кам таъминланган оилалар дафтаридаги шахслар билан тез-тез суҳбатлар ўтказиб туриш;

- оилавий низолар негизида аёлларга нисбатан зўравонлик ва тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар аниқланган маҳаллаларда очиқ мулоқотлар ўтказиб, ҳуқуқбузарликлар содир этилишининг сабаб ва шарт-шароитларини муҳокама қилиб бориш, оммавий ахборот воситаларида профилактик тадбирларни кўпайтириш;

- бу тоифадаги ишларни сайёр суд мажлисларида, кенг жамоатчилик иштирокида ўтказиш;

- бу тоифадаги ҳуқуқбузарликни содир қилган шахсларга нисбатан жавобгарликни кучайтириш;

- судлар томонидан бу каби ҳуқуқбузарликларнинг содир этилишига имкон яратган шарт-шароитларни бартараф этиш юзасидан маҳаллаларга тақдимномалар киритиш ва уларнинг муҳокамасида иштирок этишини таъминлаш талаб этилади.

Зеро, хотин-қизлар қадрланган юртда тараққиёт ва ривожланишлар бўлади.

Қарорга кўра, 2024 йил октябрь ойидан “Xotin-qizlar.uz” платформаси доирасида Хотин-қизлар муаммоларини ўрганиш ва тизимли ҳал этиш модули (Муаммоларни ўрганиш модули) ишга туширилади.

Муаммоларни ўрганиш модули орқали аниқланган муаммолар тегишлилиги бўйича “маҳалла — туман — вилоят — республика” даражасида ҳал этилиши таъминланади.

2024 йил 1 октябргача:

Муаммоларни ўрганиш модулига киритилган масалаларни, биринчи навбатда, маҳалла ва туман (шаҳар) даражасида, зарур ҳолларда эса вилоят ёки республика даражасида ҳал этиш ва мониторингини юритишни назарда тутувчи механизм жорий қилинади;

Муаммоларни ўрганиш модули орқали келиб тушган мурожаатларни масъул вазирлик ва идоралар ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан ўрганиб чиқиш ва ҳал этишни таъминлаш мақсадида улар учун фойдаланувчи кабинетлар ташкил этилади.

2024 йил 1 октябрдан доимий равишда Муаммоларни ўрганиш модули орқали келиб тушган мурожаатлар билан ишлаш, хотин-қизларнинг муаммоларини ҳал этиш юзасидан мониторинг юритилади.

Бугун Янгиер шаҳар хоким ўринбосари ҳамда маҳалла фаоллари бошчилигида маҳалладаги "Аёллар дафтари" ва Ижтимоий ҳимоя реестирида турган хотин-қизлар пахта теримига жалб қилинди.

Бугунги кунда теримчи аёлларимиз ўртача 110-120 кг. дан пахта териб, бир кунда 200 000 - 220 000 сўмдан даромад топмоқдалар. Энг олди теримчи аёлларимиз эса 240-250 кг. дан териб, оиласига 400 000-450 000 дан даромад олиб келмоқда.
Терим давомида Оила ва хотин -қизлар бўлими бошлиғи томонидан илғор теримчилар эсдалик совғалар билан тақдирланди.

Гулистон шаҳрида бу борада олиб борилган тизимли ишлар натижасида “Аёллар дафтари” рўйхатига киритилган, ижтимоий аҳволи ва турмуш шароити оғир, ишсиз ва ижтимоий фаол бўлмаган хотин-қизлар орасидан чиққан тадбиркорлар сони бугун 440 нафарга етди. Уларнинг ўз қизиқиши бўйича фаолиятини йўлга қўйиши учун қарийб 3 миллиард 573 миллион сўм миқдорида имтиёзли кредит маблағи йўналтирилди.

– “Аёллар дафтари”га киришимдан аввал ижтимоий аҳволим жуда оғир эди, – дейди Дўстлик маҳалласида истиқомат қилувчи Мадина Каримбердиева. – Иссиқхона хўжалигини ташкил этиш ҳақидаги режам оиладаги муаммоларим сабабли амалга ошмаётган эди. Гулистон шаҳар ҳокимлиги ҳамда оила ва хотин-қизлар бўлими ёрдами билан менга тижорат банкидан 20 миллион сўм миқдорида имтиёзли кредит маблағи ажратилди. Ушбу маблағ ҳисобидан зарур ускуна ва жиҳозларни харид қилиб, иссиқхона хўжалиги фаолиятини йўлга қўйдик. Ҳозир иссиқхонада помидор, бодринг, булғор қалампири етиштиряпмиз. Даромад ҳам яхши. Келгусида фаолиятимни янада кенгайтириш ниятидаман.

Оила ва хотин-қизлар бўлими бошлиғи Азиза Файзиеванинг таъкидлашича, Мадина Каримбердиева сингари 30 ёшдан ошган 18 минг 646 нафар аёлнинг ижтимоий ҳолати ўрганилиб, касб-ҳунар эгаллаш, ўз фаолиятини йўлга қўйиш истагида бўлган 703 нафар хотин-қиз “Ишга марҳамат” мономарказига йўналтирилди. Ана шундай саъй-ҳаракатлар туфайли бугунги кунда Гулистон шаҳрида истиқомат қилаётган 527 нафар хотин-қизнинг бандлиги таъминланди. Бундан ташқари, 14 нафар хотин-қиз доимий ишга, 24 нафари вақтинчалик жамоат ишларига жойлаштирилди. Тикувчилик, қандолатчилик ва маиший хизмат кўрсатиш йўналишида фаолият кўрсатмоқчи бўлган 23 нафар хотин-қизга субсидия ажратиш учун тавсия берилган бўлса, тадбиркорликни бошлаш истагида бўлган эҳтиёжманд хотин-қизнинг 103 нафарига 212 миллион сўмлик имтиёзли кредит ажратилди. Ижтимоий ёрдамга муҳтож I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган 880 нафар хотин-қизга жами 1 миллиард 196 миллион 800 минг сўм миқдорида бир марталик ёрдам кўрсатилди.

Бундан ташқари, 155 нафар уй-жойга муҳтож, эҳтиёжманд хотин-қиздан 67 нафарига 500 минг сўмдан 9 ойлик, 24 нафарига эса 8 ойлик ижара компенсацияси тўлаб берилмоқда. Соғлиғида муаммоси бор, даволанишга муҳтож бўлган 34 нафар хотин-қизнинг тиббий муассасаларда даволаниши, соғлиғини тиклаши учун 255 миллион 163 минг миқдоридаги пул маблағи, қарамоғида ногирон фарзандлари мавжуд бўлган 183 нафар хотин-қизга 248 миллион 880 минг сўмлик бир марталик ёрдам маблағи ажратилди.

Муҳими, бу каби хайрли ишлар Гулистонда кенг кўламда давом этмоқда.

Ғулом Примов, ЎзА мухбири

Тренингда маҳаллада истиқомат қиладиган хотин-қизлар иштирок этди. Унда аҳолига сифатли психологик хизмат кўрсатиш мақсадида психологлар ишлайдиган соҳалар ва тазйиқ ва зўровонликдан жабр кўрган шахслар қаерга, қандай ва кимга мурожаат қилишлари ҳақида ҳам маълумотлар берилди.

Машғулотдан кўзланган асосий мақсад психологик билимларни ошириш, стрессни олдини олиш, зўровонликлар профилактикасида ғазаб ва агрессияни коррекция қилишдан иборат.

Сардоба туман ҳокими ўринбосари, Оила ва хотин-қизлар бўлими бошлиғи З. Ахмедова, Дўстлик Қўрғонтепа Юртдош хотин қизалар фаоллари билан биргаликда “Дўстлик” маҳалласидаги тикувчилик цехидаги шароитлар билан танишдилар.
Тикув цехида 10 дан ортиқ хотин-қизлар фаолият юритмоқда. Бу ерда тикилаётган турли хил миллий либослар ,ҳунармандчилик ,тўқувчиллик , Гулчилик,Парандачилик ўз фаолиятини олиб борилаётган тадбиркор аёллар билан фикрлар алмашилди .

Тадбиркор аёлларимиз келгусида фаолиятларини яна кенгайтиришини ва иш ўрни яратишини таъкидлади. Туман ҳокими ўринбосари З.Ахмедова бу борада ўз таклифларини билдирди.

ВИДЕО БАТАФСИЛ

Гулистон шаҳар Оила ва хотин-қизлар бўлими ташаббуси билан маҳаллалардаги хотин-қизлар фаолларининг Нурли маскан мактаб-интернатидаги тарғибот тадбири ҳам айни шу мақсадда ўтказилди. Ўсмир ёшдаги ўқувчилар билан суҳбат давомида, улар ўзлари ясаган қўл меҳнатини намойиш этдилар.Ташриф давомида фаоллар қўл меҳнати намуналаридан харид қилдилар.

Ривожланган жамиятларда маданиятлилик даражаси хотин-қизларга бўлган муносабат ва улар учун яратилган имкониятларга қараб белгиланади. Ҳар қандай халқнинг маънавий даражасини аввало шу юрт аёлларининг маънавий савияси белгилайди. Мамлакатимизда аёлга бўлган муносабат ўз тарихий илдизларига эга. Аждодларимиз доимо аёлларни қадрлашга, уларга нисбатан ҳурмат ва иззатда бўлишга даъват этишган. Маърифатпарвар боболаримиз “Аёл юксалса – юксалур башарият”, деб бежиз айтишмаган. Бу кўҳна тарих Тўмарис, Сароймулкхоним, Нодирабегим, Гулбаданбегим, Увайсий, Дилшод отин, Анбар отин, Зулфия сингари юзлаб мўътабар аёлларимизнинг миллат шаъни, ор-номусини сақлаш йўлидаги жасоратларига гувоҳдир. Момоларимизга хос бўлган ноёб фазилатлар замонамиз аёллари сиймосида ҳам давом этмоқда.

Янги Ўзбекистонда кечаётган кенг кўламли ва жадал ислоҳотлар жараёнида хотин-қизларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ошириш, ҳуқуқ ва манфаатларини, гендер тенглигини таъминлаш, оила, оналик ва болаликни ҳимоя қилиш, саломатлигини муҳофаза қилиш, аёллар ўртасида тадбиркорликни ривожлантириш, улар учун янги иш ўринлари яратиш, интилиш ва ташаббусларини қўллаб-қувватлаш, меҳнат ва турмуш шароитларини яхшилаш бўйича давлат сиёсати янги босқичга кўтарилди. Замонавий маърифатпарвар аёл деганда, миллий анъаналаримизга содиқ равишда тараққиётга интилаётган, ташаббускор ва ташкилотчи, аёллик мақомини тадқиқотчилик, етакчилик, устозлик фаолияти билан уйғунлаштирган бугунги кун қаҳрамонлари кўз олдимизга келади.

Халқаро хотин-қизлар куни муносабати билан юртимизда илм-фан соҳасида улкан ютуқларга эришиб, аёлларнинг интеллектуал қобилиятини намойиш этган олима аёллар ҳақида маълумотлар тўпланди.

Асқарова Салима Асқаровна – таниқли олим, биология фанлари доктори, профессор. Салима Асқаровна Ўзбекистонда микробиология фанининг ривожланишига улкан ҳисса қўшган. Салима Асқаровнанинг кўмаги билан ЎзРФА Микробиология институтининг янги йўналишлари, янги лабораториялари ташкил қилинди. Микробиологлар илмий мактаби яратилди. Салима Асқаровнанинг раҳбарлигида кўплаб фан номзодлари ва докторлари тайёрланди. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби С.А. Асқарова “Қизил меҳнат байроғи” ордени (1975), “Шухрат” (1994), шунингдек, “Улуғ Ватан урушидаги мардлик меҳнати учун” медали, II ва III даражали “Оналик” медали билан тақдирланди.

Мавлоний Машҳура Эгамовна – микробиолог олима. 1934 йил Тошкент шаҳрида туғилган. Ўрта Осиё Политехника институтида 1952-1957 йиллари Техник микробиологияси йўналишида таълим олган. Машхура Мавлоний хозирги замон микробиологиясининг энг муҳим ҳисобланган тармоғи – микроорганизмлар систематикасига катта ҳисса қўшган. У Марказий Осиё микроорганизмлар дунёсини ўрганди ва улар тавсифига асос солди. Биринчи бўлиб Ўзбекистонда микроорганизмлар коллекциясини яратди. Саноат учун талай унумдор ва фаол мутантларни селекция қилди. Олиманинг кейинги йиллардаги изланишлари нефть микробиологиясининг устувор ва амалий муаммоларини ечишга қаратилган. Олима 980 дан ортиқ илмий асарлар, шу жумладан 4 та монография, 11 та тўплам, 48 та кашфиёт ва ихтиролар муаллифи. Унинг «Селекция промышленных рас микроорганизмов», «Производство кормового белка в Узбекистане», «Разработка технологий производства противокоррозионных биотсидов» асарлари нафақат Ўзбекистонда, балки чет элда ҳам эътироф этилган. Машхура Мавлоний микробиология мутахассислиги бўйича 1961 йилда фан номзоди, 1971 йилда фан доктори даражаларга эришди. 1979 йил Ўзбекистон Фанлар академияси мухбир аъзоси, 1989 йилдан эса ЎзРФА ҳақиқий аъзоси – академик этиб сайланди. Академик Мавлоний Машхура Эгамовна Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1994), «Меҳнат шухрати» ордени (2003), «Меҳнат фахрийси» кўкрак нишони (2021) давлат мукофотлари билан тақдирланган. Олима микробиология соҳасида катта илмий мактаб яратди. Академик Машхура Мавлоний республикада юқори тажрибали, ватанпарвар мутахассисларнинг шаклланишига катта ҳисса қўшиб келмоқда. У тайёрлаган мутахассисларнинг 80 фоизини хотин-қизлар ташкил қилади. Улар нафақат Ўзбекистонда, балки Россия, Латвия, Қозоғистон, Туркманистон ва Исроилда илмий фаолият олиб бормоқдалар.

Сайёра Рашидова Шарофовна – фан доктори. 1943 йилда Жиззах шаҳрида туғилган. С. Рашидова юқори молекуляр бирикмалар кимёси, биологик фаол полимерлар, нанокимё ва нанофизика соҳаларидаги тадқиқотлари билан кенг илмий жамоатчилик томонидан тан олинган олима.Унинг раҳбарлигида саноат чиқиндиларини қайта ишлаб, импорт ўрнини босувчи маҳаллий препаратлар- хитин, хитозан, ғумбак ёғи органоминерал ўғитлар ва оқсил концентратларини ажратиб олишга асосланган “Табиий ипак саноати чиқиндиларини комплекс қайта ишлаш технологияси” ишлаб чиқилган ҳамда юмшоқ таъсирга эга бўлган полимер шаклли дефолиант “Полидеф” ишлаб чиқариш технологияси яратилган. С. Рашидова полимерлар ҳақидаги фан соҳасининг йирик олимаси ҳисобланади.

Гулямова Ташхан Гафуровна – биология фанлари доктори, профессор. Т.Гулямованинг асосий илмий йўналишлари микроорганизмларнинг метаболизмини тартибга солиш ва микроскопик замбуруғларда физиологик фаол бирикмаларнинг микробиал синтезининг ўзига хос хусусиятларини ўрганишга бағишланган. У фундаментал ва амалий тадқиқотлар илмий-техника дастурлари доирасидаги бир қатор илмий лойиҳаларга раҳбарлик қилиб келмоқда. 2005-2011 йилларда унинг раҳбарлигида халқаро СТCУ лойиҳалари амалга оширилди. Ҳозирги кунда унинг илмий изланишлари Ўзбекистон доривор ўсимликларнинг микробиомининг хилма-хиллиги ва унинг биотехнологик салоҳиятни илк бор ўрганиш билан боғланган. Ушбу илмий изланиш фундаментал ва амалий нуқтаи назардан янги бўлиб, маҳаллий эндофит микроорганизмлар бир қатор биофаол моддалар янги манбаи эканлигини кўрсатмоқда. У 200 дан ортиқ илмий мақолалар, 7 та ихтиро патент муаллифи. Унинг раҳбарлигида бир қанча фан докторлари, фан номзодлари етишиб чиқмоқда.

Азимова Шахноза Садиковна – биология фанлари доктори, профессор. “Ўзбекистон Республикаси фан арбоби” (1999) фахрий унвони билан мукофотланган. Молекуляр биология ва ген муҳандислиги бўйича таниқли олима. Унинг илмий тадқиқотлари асосан тиббиёт ва қишлоқ хўжалиги учун рекомбинант (сунъий) оқсилларни турли хил экспрессия тизимларида олиш технологияларини ишлаб чиқиш, ген-ҳужайра муҳандислиги услублари ёрдамида диагностик тест-тизимлар ва дори воситаларини яратишга қаратилган. Унинг раҳбарлигида молекуляр биология, биоорганик кимё, фармакологик биотехнология, ген муҳандислиги ва молекуляр генетика соҳаларида илмий тадқиқотлар олиб борилиб, Ўзбекистонда биринчи маротаба рекомбинант оқсиллар олиш усули ишлаб чиқилди. Шу жумладан вакцина ва диагностикумлар яратиш учун одам гепатит В вируси юза рекомбинант оқсиллари, Мюллер ингибирловчи субстанцияси (МИС, простата ва кўкрак бези ракига қарши восита) ва бошқалар олинди. Бундан ташқари рекомбинант HBsAG ва эритропоэтинга моноклонал антитаналар ҳосил қилувчи гибридомалар олиш технологияси ишлаб чиқилди. Унинг раҳбарлигида лабораторияда моддаларнинг ракка қарши (ситотоксик), антибактериал, замбуруғга қарши, шу жумладан антибиотикларга резистент микроорганизмларга нисбатан, инсектицид ва бошқа турдаги фаолликларининг скрининги йўлга қўйилиб, бугунги кунда метаболитлар ва уларнинг синтетик ҳосилалари асосида лейкозга қарши фаол моддалар аниқланган ва улар асосида самарали препаратлар яратиш мақсадида клиника олди тадқиқотлари олиб борилмоқда.

Аҳмедова Захро Рахматовна -1955 йили Тошкент вилояти Юқори Чирчиқ туманида туғилган. 1976 йили Тошкент Давлат университети «Биология-тупроқшунослик» факультетини тамомлаган. У 1976 йилдан ЎзРФА Микробиология институтида ишлаб келмоқда, 2003 йилдан шу кунга қадар «Микроорганизмлар ферментлари» лабораторияси мудири, фундаментал, илмий-амалий ва инновацион лойиҳалар раҳбари. Микробиология, биокимё, биотехнология бўйича мутахассис. 1984 йили номзодлик, 1999 йили докторлик диссертациясини ҳимоя қилган, 2007 йилда профессорлик илмий унвони берилган. Унинг асосий илмий йўналиши қишлоқ хўжалиги, озиқ- овқат, саноатнинг барча тармоқларини биологизация йўналишига ўтказиш, кимёвий воситалар, моддалар, минерал ўғитлар сарфини камайтириш ёки улардан батамом воз кечиш, атроф-муҳит ҳимояси ва экологик мувозанатини сақлаш, микроорганизмлар ва улардан олинадиган ноёб биологик моддаларни таҳлил қилиш ва ишлаб чиқаришга тадбиқ этишдан иборатдир. Мустақиллик йилларидан буён 3 та фундаментал, 7 та амалий ва 3 та инновацион лойиҳаларга раҳбарлик қилиб келди. Шулардан охиргилари И-5-ФА-0-23897 ««Микрозим-2» биопрепаратини “Қорақалпоғистон Республикасида ишлаб чиқариш ва пахта етиштиришда қўллаш» инновацион (2014-2015) ва ФА-А9-Т110 «Мицелиал замбуруғларнинг гидролитик ферментлари асосида фитопатогенлар ҳужайра деворини парчаловчи препаратлар олиш технологиясини ишлаб чиқиш» (2015-2017). З.Р.Ахмедованинг илмий изланишлари натижасида 2006- 2013 йилларда «Микрозим-1» ва «Микрозим-2» биопрепаратларининг саноат вариантлари олинди ва улар Давлат кимё комиссияси синовларидан муваффақиятли ўтиб, биопрепаратларга гувоҳномалар олинган ва Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигида ғалла ва пахта етиштиришда қўллашга рухсат берилган.

Арипова Тамарахон – тиббоёт фанлари доктори. У иммунология ва иммуногенетика соҳаларидаги йирик олима. Унинг илмий изланишлари иккиламчи иммунотанқислик ҳолатлари (ОИВ/ОИТС, Б ва C гепатитлар онкологик аллергик эндокрин ва аутоиммун касалликлар) ривожланиш механизмларининг иммунологик ва иммуногенетик тадқиқотлари ва улар асосида катталар ва болаларда иммунологик ва генетик ташхисларнинг янги усуллари ва технологияларини ишлаб чиқиш ва Марказий Осиё популяциялари этногенезини ўрганишга қаратилган. Унинг раҳбарлигида 8 нафар фан доктори ва 15 нафар фан номзоди тайёрланган.

Юнусова Холида – фармацевтика фанлари доктори, профессор. Х.М. Юнусова фармацевтика соҳасида фаолият кўрсатаётган иқтидорли олималардан бири. У ўз илмий ишларини тайёр дори турлари технологиясини яратиш ва такомиллаштириш, уларнинг сифат назорат усулларини яратиш, ишлаб чиқаришни ташкил этиш, шунингдек биофармацевтик тадқиқотлар йўналишларида олиб боради. У томонидан 700 дан ортиқ ишлар чоп этилган. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида, популяцион экология, ташқи муҳит билан тирик организмлар ўртасидаги ўзаро алоқаларни оптималлаштириш муаммолари бўйича етакчи олим. Шунингдек, популяциялар экологияси назарияси илмий асосларини ривожлантирмоқда, сут эмизувчилар популяцияларининг динамикасини, уларнинг демографик тузилишини, экологик факторларнинг Жанубий Оролбўйи биотасига таъсирини ўрганиб, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги тадқиқотлар натижаларини ишлаб чиқаришга татбиқ этиш бўйича илмий тадқиқотлар олиб бормоқда.

Рахимова Ташханим – биология фанлари доктори, профессор. Геоботаника, экология, ўтлоқшунослик бўйича етакчи олима. 200 дан ортиқ илмий ишларнинг муаллифи, шулардан 10 таси ҳаммуаллифликда ёзилган монографиялар, 20 дан ортиғи чет элларнинг нуфузли журналларида чоп этилган мақолалардир. Инқирозга учраган

яйловларни яхшилашга бағишланган 5 та қўлланма ва тавсиялари чоп этилган. Энг муҳим ишлари қаторига “Чортоқ адирларининг табиий ўсимликлари ва яйловлари” (1982), “Экология ва табиатни муҳофаза қилиш асослари” (2001), “Экология” китоби ўзбек (2008) ва рус тилида (2011), “Ўсимликлар экологияси ва фитоценология” (2009), “Юксак ўсимликлар бўйича амалий машғулотлар” (2011), «Ценопопуляции редких и исчезающих видов растений остансовых низкогорий Кызылкума» (2018), “Ўзбекистон чўл яйловларининг ҳозирги ҳолати ва улардан оқилона фойдаланиш” (2018), “Кадастр флоры Узбекистана: Навоийская област”, “Кадастр флоры Узбекистана: Бухарская област” монографиялари киради. Олиманинг илмий йўналишлари чўлланиш жараёнида Ўзбекистон ўсимликлар қоплами ва яйловларининг экологик ҳолати, истиқболли озиқабоп ўсимликларнинг эко-биологик хусусиятларининг мослашувини ҳамда яйлов экосистемаларидаги ўзгаришларни баҳолашга бағишланган. Олинган натижалар инқирозга учраган яйловларни серҳосил турлар ҳисобига бойитишда қўлланилган. Т.Рахимова Серипҳидиум кенжа туркумига оид истиқболли 25 та шувоқ турларининг эко-биологик хусусиятларини ҳар томонлама ўрганиб (1968-1995), уларнинг республикамиз чала чўл ва адир минтақаларида мослашувини ҳамда фитомелиорация учун районлаштиришнинг илмий асосларини ишлаб чиқди. У Қизилқум ва Орол денгизининг қуриган тубидаги ўсимликлар қопламини рақамли хариталаш, камёб ва йўқолиб бораётган ўсимликларнинг сенопопуляцияларини ўрганиш, глобал иқлим ўзгаришининг мавжуд сценарийлари бўйича рўй бериши мумкин бўлган табиий ўзгаришларни башоратлаш, Ўзбекистон ўсимликлар қопламини янги авлод хариталарини яратиш каби замонавий талқиндаги тадқиқотларни олиб бормоқда. Ўзбекистон табиий яйловларининг ҳолатини баҳолаш бўйича бир қатор хариталарнинг муаллифи. Унинг раҳбарлигида 8 та фан номзоди тайёрланган, 30 дан ортиқ магистрлик ишига илмий раҳбарлик қилган. ЎзРФА Ботаника институти ҳузуридаги Илмий даражалар берувчи Илмий кенгаш ва Илмий семинар, шунингдек Ўзбекистон Миллий Университети ҳузуридаги Экология ихтисослиги бўйича Илмий даражалар берувчи Илмий кенгаш аъзоси ва Семинар раиси.

Дилфуза Эгамбердиева – Дунёнинг 50 дан ортиқ давлатларида бўлиб, тадқиқотлар олиб борган, 2019 йилда “Йилнинг энг яхши олими” сифатида “Scopus-2019” мукофоти соҳибаси, ўзбекистонлик олима. Францияда тақдим этилган ЮНЕСКО L`oreal «Олима аёл» мукофоти лауреати ва Бутунжаҳон Фанлар Академиясининг қишлоқ хўжалиги бўйича Аргентинада тақдим этилган мукофотлари соҳибаси.

Убайдуллаева Хуршида– кимё фанлари номзоди. Мамлакатимизда қишлоқ хўжалиги ривожланишига улкан ҳисса қўшган. Ген инженерияси соҳасида тан олинган олима. Ўтказилган илмий тадқиқотлари натижасида ген-нокаут “Порлоқ” ғўза навларини генетиc ва физиологик биокимёвий хусусиятлари ўрганилган.Бундан ташқари қишлоқ хўжалиги экинларини ген инженерияси ва микроклонал кўпайтириш бўйича илмий тадқиқотларни олиб борган. У 100 дан ортиқ илмий мақолалар ва ихтиролар муаллифи. XII Корея халқаро ихтирочи аёллар кўргазмаси КIWIE – 2019 да олтин медаль билан тақдирланган.